Beden ve zihin ilişkisi
son yıllarda giderek daha çok gündemimize oturuyor
gibi. Çeşitli yöntemlerle stresimizi azaltmaya,
fizik egzersize daha çok zaman ayırmaya belki
de çeşitli doğu öğretileriyle ya da çeşitli
beden ve zihin dengeleme yöntemleriyle çalışmaya
başlıyoruz.
Kimimizde tamamen rasyonel
bir bakış açısının en sağlıklı ve ayakları yere
basar yaklaşım olduğuna inanarak hiç de böyle
düşüncelere pabuç bırakmıyor, bel omuz ağrılarımızı
ya da yüksek tansiyonumuzu hayat tarzımızın,
yaşımızın doğal ya da ailemizin kalıtsal getirisi
olarak kabul ediyoruz. Bu durumda genellikle
ağrıları dayanamaz noktaya gelene kadar görmezlikten
geliyor sonra da başka çare kalmayınca ya fizyoterapiye
gidiyor ya da ameliyat oluyoruz.
Peki, bunların dışında daha doğrusu bunları
tamamlayan bir seçenek olabilir mi? Bedenin
ve zihnin arasında bir köprü yaratabilir misiniz?
Bedeninizi dinleyerek onun daha rahat hareket
olanaklarını keşfetmesini sağlayabileceğinizi
hayal edebiliyor musunuz? Sizce yaşınız kaç
olursa olsun bedeninizin daha rahat hareket
etmeyi öğrenmesi mümkün olabilir mi?
Feldenkrais Metodu tüm dünyada bir ‘köprü
metod’ olarak bilinir. Metodun derin
ve kapsamlı felsefesi pek çok yaklaşımı birbirine
bağlamayı başarmıştır: Doğu düşüncesi
ve batı düşüncesi, doğunun hareket sporları
ile batının analitik mühendis mantığı, doğunun
sürece odaklılığı ile batının işlevselliği…..
İnsanlar zihinlerini daha doğrusu dikkatini
bilinçli bir şekilde kullanarak beynine hareketler
yoluyla hareket etmeyi tekrar öğretme yetisine
sahiptirler. Metod insanin bu potansiyelini
giderek daha çok açığa çıkarır.
Feldenkrais Metodun’da hareketleri yapmanızdan
ziyade nasıl yaptığınız önemlidir. Yaklaşık
45 dakika süren yapılandırılmış dersler boyunca
yumuşak ama araştırıcı bir dikkatle hareketlerinizi
nasıl yaptığınızı araştırma fırsatı bulursunuz.
Bu araştırma sırasında beyniniz tıpkı yeni hareket
etmeyi öğrenen bir bebek gibi yeni hareket olasılıkları
deneme ve bunları alt beyine işleme fırsatı
bulur. Derslerden sonra kendinizi çok daha dinlenmiş
hissetmenizin yanı sıra, beyniniz gereksiz ve
fazla efor gerektiren pek çok hareket yapısından
kurtulmuş olduğu için kendinizi çok daha rahat
hareket etmeye başlamış bulursunuz.
İnsan sinir sistemi son derece karmaşık bir
o kadar da gelişmiş bir yapıdır ve her an sizin
sandığınızdan çok daha fazlasını öğrenme kapasitesine
sahiptir.
Metodun
Kullanım Alanları
Aslında hayatın her alanında her kesimden insana
yardımcı olan kapsamlı bir yöntemdir. Bununla
beraber hareket hayatlarında ve dikkatlerinde
daha çok yer tuttuğu için özellikle belli kesimler
tarafından daha yoğun kullanılmaktadır:
| |
Çeşitli
sebeplerle bel ağrısı, boyun, sırt ağrısı
çekenler, |
| |
Bir kaza ya da felç
sonucu eskisi gibi hareket edemeyenler, |
| |
Başta dans olmak üzere
çeşitli sanat kollarında yaratıcılıklarını
geliştirmeyi hedefleyenler, |
| |
Meditasyon, ya da
Yoga uygulayanlar, |
| |
Günlük hayatlarında
daha çok ‘şimdi ve burada’ yı yaşamak isteyenler, |
| |
Kendilerine yardım
becerilerine arttırmak isteyenler, |
| |
Stresle başa çıkma
becerilerini arttırmak isteyenler, |
| |
Kendisiyle ilgili
farkındalıklarını arttırmak isteyen kişiler
tarafından kullanılmaktadır. |
Metottan yaşınız ve fiziksel
durumunuz ne olursa olsun yararlanabilirsiniz
Bugün dünyadaki Feldenkrais Metodu Uygulayan
öğretmenlere baktığınızda çok çeşitli uzmanlıklara
sahip olduklarını görürsünüz. Fizyoterapistler,
sanat öğretmenleri, psikolog ve meditasyon öğretmenleri
ve hatta matematikçilerin bu yöntemi kullanmasının
sebebi, yöntemin ender rastlanacak kadar bütüncül
özeliklere sahip olmasıdır.
Metodun Zorlukları
Fiziksel anlamda bir zorluğu yoktur, kimi zaman
belki de gerçekten zor hareket serileriyle çalışılmakla
beraber asıl dikkatiniz, bu hareketleri yumuşak
ve eforsuz bir şekilde yapmak olduğu için bu
anlamda zorlanmazsınız.
Asıl zorluklar düşünce alışkanlıklarımızla ve
buna bağlı beklentilerinizle ortaya çıkar.
Dersler deneyim ağırlıklı olduğu için derslerden
sonra ne yaşadığınızı kendiniz ve başkaları
için söze dökmeniz çok zordur. İşe yarayan bir
şeyi isimlendirememek sizin için şaşırtıcı olabilir.
İçsel olarak bir şeyi öğrenmek için mutlaka
kendinizi zorlamanız, terlemeniz gerektiğine
dair bir inancınız varsa hareketleri eforsuz
yapmaya yönelmek size garip gelebilir.
Neredeyse 1 saat boyunca yerde yatıp, kendinizi
kimseyle karşılaştırmadan, sonucu önemsemeden
sürece odaklanarak ve kimse sizin hatalarınızı
düzeltmeden hareket etmek ne beynimizin alışık
olduğu, ne de bize öğretilmiş bir şeydir. Bu
da size garip gelebilir.
Dolayısı ile metodun zor yanı bedeninizi
esnetmekte değil zihninizi esnetmektedir.
Metodun Tarihçesi
Metod İsrailli bir mühendis ve fizikçi, aynı
zamanda Avrupa’nın ilk kara kuşak judocularından
biri olan Moshe Feldenkrais tarafından yaratılmıştır.
Gençliğindeki bir diz sakatlığının kırk yaş
civarında tekrar etmesi sonucunda doktorlar
ameliyat önermiş ve kendisine en fazla %50’lik
bir başarı sözü vermişlerdir. Ameliyatın kötü
geçmesi durumunda artık yürüyemeyecek iyi geçmesi
durumunda yürüyecek ancak asla tekrar judo ya
da bir spor yapamayacaktır.
Bu durumda kendi iyileşmesinin sorumluluğunu
alan Feldenkrais batının fizyonomi, anatomi,nöroloji,
kinesioloji, sistem teorisi, bebeklerin gelişim
sürecinde kullandıkları hareket serilerinin
yanı sıra doğunun yaşam felsefesini ve harekete
dayalı savaş sporlarını ile ilgili deneyimlerini
birleştirerek yöntemi oluşturmuştur.
Kendi bedeni ve zihni arasındaki ilişkileri
inceleyerek kendi kendine yürümeyi tekrar öğretmeyi
başarmıştır.
83 yaşına yani, ölümünden 1 yıl öncesine dek
Judo yapmaya devam etmiştir. .
Bugün tüm dünyada Feldenkrais Metodu uygulanmaktadır.
Kendisinin ölümünden sonra metod öğrencileri
tarafından öğretilmeye devam edilmiştir. Tüm
dünyada bugün yaklaşık 5000 uygulayıcı vardır.
Metodun Eğitimi
3 -4 yıllık bir süreye yayılan, 800-1000 saati
arası bir eğitimi vardır. Öğrenciler yoğun olarak
ATM ve FI dersleri alarak Hareketlerin oluşum
süreçleri, kendi hareketlerini ve diğerlerinin
hareketlerini gözlemleme konusunda eğitilirler.
4 yıl içinde öğrencilerine farkındalık kazandırma
ve yeni hareket yetisi kazandırma konusunda
beceri kazanırlar. Bu süre içinde öğrenme teorileri,
Newton mekaniği fizik, nörofizyoloji, hareket
gelişimi, psikoloji, biyoloji gibi pek çok konuda
dersler alırlar.
Metodun Uygulanışı
Hareket Yoluyla Farkındalık
(Awareness Through Movement)
Grup halinde alınan sözlü derslerdir. Uygulayıcı
hareketlerin nasıl yapılacağını sözel olarak
tarif eder. Oturarak ve ayakta yapılan dersler
de olmakla beraber derslerin çoğu yerde, gözler
kapalı yapılır. Dersi herkes kendi anladığı
şekilde yapar, hareketleri doğru biçime yapmak
değil, kendi bedeninize en uygun şekilde yapmak
zevkli bir şekilde araştırılır.
İşlevsel Bütünleşme Dersleri:
Uygulayıcı ile birebir yapılan derslerdir. Daha
spesifik, kişiye özel sorunlarla çalışmak için
kullanılır. Daha çok uygulayıcı ders alan öğrenciye
hareketleri kendisi yumuşak bir şekilde yaptırır.
Onun sinir sistemine yeni ve daha rahat olan
hareketleri tanıtır. Herkesin yapısı kendine
özel olduğu için ders de o kişiye özel o anda
yaratılır. Standart bir ders kullanılmaz.
Dersten sonra öğrenciler,
Bir kolaylık ve basitlik hissinin yanı sıra
daha sağlam, daha esnek, daha uzun, kimi zaman
daha yere yakın hissederek, çoğunlukla ağrıları
azalmış ya da tamamen yok olmuş bir şekilde
hayatlarına dönerler.
Zihinlerinde bir netleşme olur, pek çok problemi
daha rahat çözerler.
Genellikle katılan herkes kendini daha bütün
hisseder, sanki daha öne farkında bile olmadığı
parçaları bütünleşmiş gibi.
Uygulayıcı Şirin Duruk
Hakkında,
1978 İstanbul Doğumlu, Alman Lisesindeki psikodrama
grubu yaşantılarıyla başlayan kendi potansiyelini
araştırma yolculuğu onu psikoloji okumaya yönlendirdi.
İnsanın duygusal ve zihinsel süreçlerinin yanı
sıra bedeniyle ilişkisinin de çok şeyi belirlediğini
fark etmesi Feldenkrais Metodunu keşfetmesiyle
oldu. 2000 yılında eğitim almak üzere California’Sonoma’da
Feldenkrais’in öğrencisi olmuş Russell Delman/
Linda Dellman ve Alan Questel ‘in 4 yaz sürecek
eğitimlerine başladı. 2003 yazında bu süreci
tamamlayarak uygulayıcı oldu. Aynı süreç içine
Koç Ünversitesi Psikoloji Bölümünü bitiren Şirin
Duruk, başta 3 yıl süren Dışavurumcu sanat Terapisi
Eğitim grupları yanı sıra, Grup liderliği ve
İletişim eğitimlerine katıldı. 2002 yılından
itibaren tamamlayıcı tıp yöntemleriyle ilgilenmeye
başladı, 5 element, Feng Sui, Ayurvedik Hint
Masajı eğitimlerinin yanı sıra, Reiki, Reconnective
Healing, EMF gibi enerji beden dengeleme yöntemlerinin
uygulayıcılığını aldı. Şu anda Feldenkrais uygulamanın
yanı sıra özel bir mühendislik firmasında Eğitim
Koordinatörü olarak çalışmakta, Mimar Sinan
Üniversitesi Modern Dans bölümünde Feldenkrais
Dersleri vermektedir.
Derslere Örnekler:
Ders:1: Kendi
nefesinizle barışmak. Her türlü nefes tekniği
ile çalışmak iyidir, bununla beraber asıl önemli
olan bedeninizin stresli durumlarda siz düşünmeseniz
de nefes almak için kendine izin vermeye devam
etmesidir. Düşünsenize, öfkenizden köpürüyorsunuz
ama hala rahat nefes alıyorsunuz, güzel olmaz
mıydı? Ya da belki hep rahat nefes alırsanız
öfkeden köpürmenize gerek duyacağınız durumlar
azalabilir?
Ders2: Yuvarlanmayı yeniden
keşfetmek: Yuvarlanmak yalnızca çocukların mı
tekelinde? Yoksa yaşınız kaç olursa olsun rahatça
yuvarlanabilirsiniz? Ama aslında yuvarlanmak
nedir? İlk önce ne yaparsınız harekete başlamak
için? İlk döneceğiniz tarafa gözleriniz mi bakar,
ilk kolunuz mu uzanır? Ve daha binlerce soru.
Gelin sıradan kabul edilenin içindeki çeşitliliği
keşfedelim.
Ders3: Eğilmek. Neyin önünde
nasıl eğilirsiniz? Kimin önünde eğilmezsiniz?
Ağaç zaten yaşken eğilir. Bizden geçti artık
diyenlerden misiniz? Gerçekten, bizim belimiz
niye ağrır eğilirken aslında? Daha kolay bir
yolu var mı bunun sizin için? Belki de gerçekten
eğilmeyi araştırmak sizi ders sonrasına daha
bile dikleştirebilir.
Ders 4: Omurganızın zincirini
keşfetmek. Omurganızı uzatmak değil yalnızca,
germek hiç değil derdimiz. Çoğunlukla pek çok
insanın hareket sırasında belli omurları aşırı
kullandığını bazılarını ise hiç kullanmadığını
biliyor muydunuz? Çok kullanılanlar tahmin edin
hangileri, belinizdekiler… Belki bunun ağrılarınızla
ilgisi olabilir. Belki o diğer omurları da hareket
etmeleri için bu derste nazikçe davet etmenin
bir yolunu bulabiliriz, kim bilir.
Ayrıntılı bilgi için;
www.sirinduruk.com
Bireysel veya grup dersleri için merkezimiz
ile irtibata geçebilirsiniz. |